W Mauzoleum Walki i Męczeństwa w Warszawie prowadzimy dokumentację i badania konserwatorskie stolarki okiennej z cel. Okna fotografujemy w świetle widzialnym i w UV. Na ramach zachowały się napisy wyryte przez więźniów, dlatego prace wykonujemy na miejscu.
Stolarka z cel i jej wartość
Mauzoleum Walki i Męczeństwa na Szucha jest miejscem pamięci o więźniach Gestapo. Zachowana stolarka okienna z cel nie jest tylko elementem budowlanym. Na ramach pozostały napisy wyryte przez ludzi przetrzymywanych w tym gmachu. To świadectwo męczeństwa, które wymaga takiej samej ostrożności jak relikt muzealny.
Port Dom prowadzi tu dokumentację i badania konserwatorskie okien. Celem jest rozpoznanie stanu drewna, powłok i śladów użytkowania oraz zapisanie inskrypcji, zanim kolejne naprawy albo samo starzenie materiału je zatarły.
Dokumentacja w świetle widzialnym i w UV
Każde okno fotografujemy w powtarzalnym układzie: tło, stała odległość, zapis w świetle widzialnym i w ultrafiolecie. Światło widzialne pokazuje konstrukcję, oszklenie, siatkę i stan powierzchni. UV wydobywa warstwy, retusze i ślady, które przy zwykłym oświetleniu giną.
Stanowisko jest proste i kontrolowane: lampa, statyw, tło, pomiar ekspozycji. Dzięki temu zdjęcia da się porównać między oknami i wrócić do nich przy programie prac.
Dlaczego badania są na miejscu
Okien nie wywozimy do pracowni. Ich wartość leży w związku z celą i z napisami pozostawionymi przez więźniów. Transport groziłby uszkodzeniem ram, spękaniem szkła i utratą kontekstu. Dokumentację robimy więc w gmachu, przy zachowaniu reżimu wobec obiektu i wobec charakteru miejsca.
Napisy na ramach
Na drewnie widać litery i znaki wyryte ręcznie. To nie dekoracja i nie uszkodzenie do „wygładzenia”. To ślad osób, które tu były. W dokumentacji zapisujemy lokalizację inskrypcji, stan drewna wokół nich i to, czego nie wolno usuwać ani zasłaniać przy ewentualnej konserwacji.
Badania UV i zdjęcia makro pomagają oddzielić oryginalne ryty od późniejszych zabrudzeń i wtórnych powłok. Na tej podstawie można zaplanować zabezpieczenie stolarki tak, by konstrukcja przetrwała, a świadectwo pozostało czytelne.
Co dalej
Zebrany materiał wejdzie do dokumentacji konserwatorskiej obiektu. Kolejny krok to wnioski do programu prac: co wzmocnić, czego nie ruszać, jak chronić inskrypcje przy ewentualnym czyszczeniu i malowaniu. W takim miejscu technologia służy pamięci, a nie odwrotnie.
Potrzebujesz dokumentacji i badań stolarki zabytkowej? Port Dom przygotuje rozpoznanie na obiekcie, zapis fotograficzny i wytyczne konserwatorskie. Skontaktuj się z nami.